២១ វិច្ឆិកា ២០២២ / 21 November 2022

មេរៀនពីការបោះឆ្នោត នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ថ្ងៃ ១៩ វិច្ឆិកា ២០២២
Lessons from Malaysia’s 19 November 2022 elections
១- គណបក្សកាន់អំណាច UNMO ដែលដឹកនាំប្រទេសជាង ៦០ ឆ្នាំកន្លងមកហើយ បានចាញ់ឆ្នោត ដោយសារអំពើពុករលួយ និងការធុញទ្រាន់ របស់ប្រជារាស្ត្រ។
២- លោក Mahathir Mohamad ដែលធ្លាប់ធ្វើជានាយករដ្ឋមន្ត្រី សរុប ២៤ ឆ្នាំ បានចាញ់ឆ្នោត នៅមណ្ឌលរបស់គាត់។
៣- គណបក្សមួយថ្មី ឈ្មោះ National Alliance ដែលអ្នកគាំទ្រមួយចំនួនធំ មកពីគណបក្សកាន់អំណាចចាស់ ឈ្មោះ UNMO បានទទួលសំឡេងឆ្នោតគ្រប់គ្រាន់ ដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មីមួយ។
៤- គណបក្សប្រឆាំង Alliance of Hope នៅតែទទួលបានសំឡេងឆ្នោតយ៉ាងច្រើន ក្នុងលំដាប់ថ្នាក់លេខ ១ តែមិនគ្រាប់គ្រាន់ដើម្បីដឹកនាំប្រទេសតែឯង។ កម្លាំងប្រឆាំងដ៏ខ្លាំងក្លានេះ ធ្វើឲ្យគណបក្សកាន់អំណាច មិនអាចជិះសេះលែងដៃបាន។
៥- ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលធ្លាប់មាន នាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រមាណ ២០ រូបហើយ មិនដែលមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីណា ដែលលើកបន្តុបកូនខ្លួនឲ្យឡើងមកជំនួសខ្លួនឡើយ។
៦- ក្នុងការបោះឆ្នោតចុងក្រោយនេះ មានយុវជនជាអ្នកបោះឆ្នោតលើកដំបូងច្រើនលាននាក់ ហើយប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ទើបតែរៀបចំប្រព័ន្ធចុះឈ្មោះដោយស្វ័យប្រវត្តិ សម្រាប់យុវជនគ្រប់រូប ដែលចូលដល់អាយុ ១៨ ឆ្នាំ។
៧- គណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត មានភាពឯករាជ្យ ពីគ្រប់គណបក្សនយោបាយទាំងអស់ ហើយលទ្ធផលនៃការបោះឆ្នោតម្តងៗ ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយគ្រប់គណបក្សទាំងអស់។
៨- អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Najib Razak ដែលជាអតីតប្រធានគណបក្សកាន់អំណាចចាស់ UNMO ផងដែរ ត្រូវបានតុលាការឯករាជ្យ កាត់ទោសឲ្យជាប់គុក ពីបទប្រព្រឹត្តអំពើពុករលួយ។