២៣ តុលា ២០២៦ / 23 October 2026

សៀវភៅស្តីពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដែលនិពន្ធជាភាសាបារាំងដោយ លោក ញឹក ជូឡុង ដែលបានទទួលមរណភាពទៅហើយ ទើបតែត្រូវ បានបោះពុម្ពផ្សាយ។ សៀវភៅនេះរៀបរាប់អំពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៤៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៩។
Un ouvrage consacré à l’histoire du Cambodge, rédigé en français par le regretté Nhiek Tioulong, vient de paraître à titre posthume. Il retrace l’histoire du pays de 1845 à 1969.
A book on Cambodian history, written in French by the late Nhiek Tioulong, has just been published. It covers the period from 1845 to 1969.
ខ្លឹមសារសង្ខេប នៃសៀវភៅនេះ
នៅក្នុងស្នាដៃនេះ អ្នកនិពន្ធបានរៀបរាប់យ៉ាងលម្អិត និងប្រកបដោយភាពត្រឹមត្រូវខ្ពស់ អំពីដំណាក់កាលប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗជាបន្តបន្ទាប់ ដែលព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ ចាប់តាំងពីសម័យមុនការដាក់ប្រទេសកម្ពុជាឱ្យស្ថិតក្រោមអាណាព្យាបាលបារាំង រហូតដល់សមិទ្ធផលនានា ដែលកម្ពុជាសម្រេចបានក្នុងនាមជាប្រទេសឯករាជ្យ និងមានអធិបតេយ្យភាព។
តើអនាគតរបស់ប្រជាជាតិមួយ ដែលបូរណភាពទឹកដីរបស់ខ្លួនកំពុងរងការគំរាមកំហែងពីប្រទេសជិតខាង មានលក្ខណៈយ៉ាងដូចម្តេច ហើយតើកត្តាអ្វីខ្លះដែលបានជំរុញឱ្យប្រជាជាតិនោះសម្រេចចិត្តស្វែងរកការការពារពីប្រទេសបារាំង?
តើព្រះអង្គម្ចាស់ដ៏ក្មេងវ័យមួយអង្គ ដែលត្រូវបានលើកឡើងឱ្យគ្រងរាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៤១ បានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហា និងឧបសគ្គអ្វីខ្លះ ក្នុងការដឹកនាំរបបរាជានិយម ដោយត្រូវប្រឈមជាមួយអាជ្ញាធរបារាំងនៅទីក្រុងប៉ារីស ហើយបន្ទាប់មក ត្រូវប្រឈមមុខនឹងកងទ័ពឈ្លានពានជប៉ុន ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២?
តើដំណើរតស៊ូដ៏លំបាកលំបិន ដើម្បីដណ្ដើមយកឯករាជ្យជាតិ បានប្រព្រឹត្តទៅយ៉ាងដូចម្តេច?
ហើយបន្ទាប់ពីទទួលបានឯករាជ្យ តើប្រទេសកម្ពុជាបានឆ្លងកាត់ដំណើរដ៏ស្មុគស្មាញ និងពោរពេញដោយឧបសគ្គយ៉ាងណាខ្លះ ក្នុងការកសាងប្រទេសជាតិ ដោយត្រូវរៀបចំ និងបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃស្ថាប័នរដ្ឋ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ ព្រមទាំងពង្រឹង និងបញ្ជាក់អត្តសញ្ញាណជាតិរបស់ខ្លួន នៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលប្រែប្រួលឥតឈប់ឈរ?
ចម្លើយចំពោះសំណួរទាំងអស់នេះ ត្រូវបានបង្ហាញនៅក្នុងស្នាដៃនេះ ដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ជាក់ស្តែងរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់មួយរូបនៃកម្ពុជា ដែលបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ទាំងក្នុងវិស័យរដ្ឋបាល និងនៅក្នុងមជ្ឈដ្ឋានជាន់ខ្ពស់នៃរាជរដ្ឋាភិបាល និងការទូត។






